Bir Antik Kentin Bölümleri

AGORA

Kent meydanı. Pazar burada kurulur.

Başlarda köy nitaliğindeki yerleşimlerde agorada yapılan bazı faaliyetler, zamanla kentlerin (polis) gelişimiyle farklı mekanlar oluşturulup oralara taşındı.

• Spor faaliyetleri: Stadyum
• Sanatsal gösteriler: Tiyatro
• Tartışmalar: Meclis binası

AKROPOLİS

Akropolis, köyün en yüksekte kalan kısmıdır. Köy akropoliste kurulur, büyüdükçe aşağı doğru uzanır.

Akropoliste, feodal dönemde köyün beyinin köşkü varken feodalizmin bitmesi ile kent tanrı veya tanrıçasının evi bulunmaya başlar.

NEKROPOLİS

Ölüler kenti. Kentin mezarlığıdır. Çoğunlukla surların hemen yanında yer alır. Kent büyüdükçe surlar genişler ve mezarlık üzerinde yeni binalar yükselir.

Bazen mezarlıklar bir anıt niteliği taşır, bazen de şehir içinde bir anıt ölüye atfedilir.

BOULEUTERİON

Meclis binası. Kent halkından seçilmişlerin kent hakkında karar almak için tartıştıkları yerdir. Tiyatro ile çok benzerlik gösterir.

Roma döneminde meclis önemini yitirince meclis binaları da odeion (müzik evi) gibi iş görmüştür. Bu günleri anımsatıyor.

THEATRON

Tiyatro. Tiyatral etkinliklerin sosyal hayata yön verdiği dönem için çok önemli bir yapıdır. Bugünün televizyonu gibi. Kimi zaman geniş katılımlı davalar, seçimler ve toplantılar da tiyatroda yapılmıştır.

Televizyon programlarının ratinglere göre tarz değiştirmesi gibi tiyatro da zaman zaman yapı değiştirir.

• Hellen tipi tiyatro: Yarım yuvarlak ve biraz daha dardır.
• Roma tipi tiyatro: Amfitiyatro (çift tiyatro) da denilen yusyuvarlak, büyük bir arena alanıdır.

GYMNASİON

Spor salonu. Gençlerin eğitim alanıdır.

Gymnasionların ilk yıllarında şehrin gereksinimi olan askerler yetiştirilirdi. Paralı askerliğin yaygınlaştığı Hellen yıllarından sonra eğitimin tarzı da değişti. Kimi zaman doğa bilimleri öğretildi, kimi zaman insanların buluştuğu bir klüp oldu. İhtiyaçlara göre gymnasionların görünümü de farklılaştı. Kimine yemek salonu, kimine hamam eklendi.

ODEİON
Müzikevi. Başlangıçta tiyatronun bir parçası olan müzk, tiyatrodaki önemini kaybettikçe kendi özerkliğini kazanıp kendi mekanına sahip oldu.

PROPYLON
Ön kapı. Kentin, tapınağın veya başka bir yapının sembolik giriş kapısıdır. İhtişamlı, anıtsal nitelikli bir giriş kapısı.

STOA
Yapıyı çevreleyen sütunlu galeriler. Antik filmler için harika mekanlardır.

NYMPHEİON
Çeşme. Suların heykelleri yalayarak aktığı, küresel ısınmadan haberi olmayanların yaptığı dev yapılar.

HAMAM
Devrin zenginlerinin yıkandığı yapılardır. Su ve bina her yönden ısıtılır. Isıtma için nice ormanlar yok edilmiştir.

LATRİA
Tuvalet. Gereksinimlerin hep birlikte karşılandığı yapılardır. İnsanların birbirinden ve karşı cinsten utanmadıkları Roma döneminin tuvaletlerini bugün görenler hayretler içinde kalır.